RYNGRAF POLSKI W TRADYCJI PATRIOTYCZNEJ I WOJSKOWEJ

 

 

Ryngraf


Ryngraf, pamiątka z czasów rycerskich, łącznik z tradycją staropolską, zakorzeniony w polskości symbol patriotyzmu i przywiązania do wiary katolickiej. Pamiątka z walk o niepodległość i suwerenność ojczyzny. Rozpowszechniony w czasie Konfederacji Barskiej jako symbol narodowy przetrwał do czasów współczesnych. Znany z wielu odmian, kształtów i znaczeń, od znaku wojskowego do wotum religijno–patriotycznego.


Ryngraf

Ryngrafy oficerskie wywodziły się z obojczyka zbroi rycerskiej lub napierśnika. Symbolizowały związek szlachty, z której wywodziła się większość XVII-XVIII -wiecznych europejskich oficerów, był to duchowy łącznik z dawnym stanem rycerskim. Stopniowe upraszczanie ubiorów wojskowych sprawiło, że w pierwszej połowie XIX wieku wyszły one z codziennego użycia; bardzo rzadko pojawiając się przy szczególnych uroczystościach.


Ryngraf

Nazwa ryngraf pochodzi od niemieckiego słowa ringkragen, w staropolszczyźnie używano słowa kaplerz. Wywodzi się z obojczyka, rodzaju uzbrojenia ochronnego noszonego pod szyją. Gdy zaczęła zanikać pełna zbroja i kirys na terenach Europy Środkowo-Wschodniej przez dłuższy czas wykorzystywano jeszcze obojczyk. W tym samym czasie w Europie Zachodniej obojczyk zmienił swoją postać w ryngraf - rodzaj medalionu noszonego pod szyją. Stał się ostatecznie jedynie reliktem, na którym umieszczano pierwotnie znaki heraldyczne. Wczesne ryngrafy w Europie były początkowo ozdabiane herbami, czasem inicjałami monarszymi lub dowódców, nigdy jednak symbolami religijnymi, za wyjątkiem krzyży. Od końca XVII wieku przyjmując rolę odznaki ogólnooficerskiej, a następnie stał się wyróżnikiem piechoty.


Ryngraf


Na ryngrafach zwykle umieszczano herb władcy, jego monogram lub godło państwowe. Całość była pozłacana lub srebrzona, wyżsi oficerowie nosili nierzadko ryngrafy wykonane w całości ze szlachetnych kruszców.


Ryngraf


Najbardziej znane są ryngrafy oficerów brytyjskich oraz francuskich ze względu na zasięg podbijanych przez te kraje ziem i prowadzoną politykę kolonialną.


Ryngraf

Wśród ryngrafów kolonialnych niezwykle rzadkie i ciekawe są brytyjskie ryngrafy kolonialne np. pochodzące z dalekiej Australii.


Ryngraf

Ale zgodnie z panującą modą angielsko–francuską ten emblemat godności oficerskiej zadomowił się również na wschodzie Europy. Głównie u Piotra Wielkiego a następnie Piotra III Romanowa, który przez matkę Annę, czyli córkę Piotra Wielkiego i i jego drugiej żony Katarzyny I, był potomkiem Piotra I Wielkiego. Po swoim ojcu Karolu Fryderyku Holsztyńskim, odziedziczył niemieckie księstwo Holsztynu, a z tym kontakty z Europą i modą wojskową.


Ryngraf

Ryngraf jako znak godności wojownika zadomowił się także na stałe jedynie w Polsce i wśród sporej grupie szczepów Indian Ameryki Północnej. Liczne wojny i udział Indian, to po stronie francuskiej, to po angielskiej spowodowały, że ryngraf stał się jednym z najcenniejszych trofeów wojennych czerwonoskórych wojowników. Świadczył o ich odwadze, mocy i sile nabytej poprzez zabicie kolonialnego oficera. Dla Indian oficer był bezpośrednim przedstawicielem króla, czyli największego wodza.


Ryngraf

Tecumseh – Puma gotowa do skoku, Skacząca Puma, ur. 1768 r., zm. 5 października 1813 r. w walce podczas bitwy z Amerykanami pod Moraviantown. Wódz północnoamerykańskiego plemienia indiańskiego Szaunisów (Szawanezów), przywódca wojskowy, mówca, polityk, generał brytyjski. Na początku XIX w. był zwolennikiem utworzenia szerokiej konfederacji plemion indiańskich na południe od Wielkich Jezior, której celem byłoby powstrzymanie inwazji białych.

Historia Tecumseha stała się tematem wielu książek. Dla polskiego czytelnika najbardziej znaną i najłatwiej dostępną jest seria trzech powieści Longina Jana Okonia – Tecumseh, Czerwonoskóry generał i Śladami Tecumseha. Opisuje ona fikcyjne przygody Ryszarda Kosa, Polaka, emigranta po insurekcji, który miał towarzyszyć Tecumsehowi w jego walce przeciwko Amerykanom.

Tenskwatawa – starszy brat Tecumseha i jego prawa ręka zwany Prorokiem, po śmierci brata uciekł do Kanady, gdzie bezskutecznie zabiegał o odzyskanie wpływów, ostatecznie wrócił do Stanów Zjednoczonych w 1825 r., aby w następnym roku założyć wioskę w miejscu obecnego Kansas City, gdzie zmarł w dziesięć lat później. Narodowe Muzeum Indian Amerykańskich w Waszyngtonie



Ryngraf

Joseph Brant ur. ok. 1742 w dolinie Ohio, zm. 24 listopada 1807 nad jeziorem Ontario – wódz (sachem) Mohawków i oficer w wojsku brytyjskim podczas rewolucji amerykańskiej, wybitny wojskowy i dyplomata, znany do dziś w Kanadzie i USA.



Ryngraf

Wampumy z biżuterią i ryngrafami indiańskimi ze zbiorów amerykańskich muzeów, większość przerobionych ze zdobycznych brytyjskich i francuskich. Narodowe Muzeum Indian Amerykańskich w Waszyngtonie i Nowym Jorku.


Ryngraf

Polski ryngraf wojskowy i patriotyczny ma dwojakie pochodzenie. Można zaobserwować, że polskie ryngrafy zróżnicowane są pod względem wielkości i kształtu. Pierwsza grupa bezsprzecznie swoje pochodzenie ma od obojczyków husarskich, natomiast druga grupa wywodzi się z pancerza i kirysu jazdy. Dla tego można pokusić się o klasyfikację ryngrafów polskich na obojczykowe i pancerzykowe.


Ryngraf

Punktem wyjścia historii polskiego ryngrafu jest kaplerz rycerski używany przez wojsko polskie już na przełomie XVI i XVII wieku.

KAPLERZ — owalny, czasem prostokątny medalion malowany, ryty lub tłoczony przeważnie na blasze miedzianej, mosiężnej, czasami odlewany z brązu lub mosiądzu. Noszony w irchowym futerale na piersiach pod ubraniem (najczęściej przez żołnierzy w 2 połowie XVII i pocz. XVIII w.) - służył jako „talizman” oraz osobisty ołtarzyk rycerza. Na awersie kaplerze posiadają najczęściej przedstawienie Matki Boskiej Częstochowskiej, Matki Boskiej Ostrobramskiej, Niepokalanie Poczętej w ornamentowym obramieniu (malowane przeważnie tylko twarze i dłonie, szaty i bordiura grawerowane, złocone i srebrzone). Kaplerz często mylnie utożsamiano ze szkaplerzem (łac. scapulare - okrycie pleców, od scapula - ramiona, barki, plecy) lub ryngrafem. Swój renesans kaplerze miały w okresie zaborów, powstań narodowych, w trakcie I wojny światowej oraz wojny polsko-bolszewickiej. Do dnia dzisiejszego kaplerze obok ryngrafów są najcenniejszą, a zarazem jedną z nielicznych i rzadkich pamiątek narodowych oraz patriotycznych.

MEDALION NIEPOKALANEJ — jednym ze szczegółów właściwych dla starszej grupy zbroi husarskich jest odlewany medalion mosiężny z Matką Boską Niepokalanego Poczęcia, umieszczony zawsze na lewej stronie napierśnika. Istnieje dość rozpowszechnione zdanie - pisze Dziewanowski - że kirysy z Matką Boską pochodzą z czasów Władysława IV miały szczególne znaczenie. Medalion stoi w jakimś związku z projektowanym przez tego króla orderem Niepokalanego Poczęcia. Możnaby na podstawie powyższego przypuszczać, że właśnie służący w chorągwiach husarskich członkowie tego szlacheckiego bractwa nosili na swych zbrojach medaliony z wyobrażeniem Niepokalanego Poczęcia N. P. Marii, a na okres między rokiem 1640 a 1674 przypadłby w takim razie czas wykonania tych zbroi. Wiele wskazuje na to, że pogląd ten jest słuszny, tym bardziej, że późniejsza odmiana naszych zbroi prawie nie używa już emblematu Niepokalanej.


Ryngraf

Ryngrafy i kaplerze zaczęły pojawiać się na stroju wojskowym w XVII wieku i związane są głównie z potopem szwedzkim i obroną Jasnej Góry. To wtedy Matka Boska Częstochowska ogłoszona zostaje przez króla Jana Kazimierza Królową Korony Polskiej, a walka z protestanckimi wojskami szwedzkimi staje się swoistą „polską krucjatą”.
1. Portret Stefana Czarnieckiego, mal. Leon Kapliński, 1 poł. XIX w. Na zbroi hetmana widnieje jasnogórski ryngraf, Muzeum Narodowe w Krakowie
2. Kaplerz-ryngraf w kształcie serca, tradycja wiąże go z obroną Jasnej Góry w 1655 r. W 1905 roku pokazany na Wystawie Maryańskiej
3. XVII-wieczny kaplerz husarski z wizerunkiem Matki Boskiej Częstochowskiej – zbiory prywatne


Ryngraf

W okresie wojen z Turkami ryngraf coraz częściej pojawia się na piersi polskiego żołnierza, przybiera, różną formę i kształt, już wtedy widać, że inspiracją są dwa źródła: obojczyk husarski i napierśnik.
1. Król Jan III Sobieski, mal. nieznany, koniec XVII w. XIX-wieczny konserwator pozwolił sobie na drobne szaleństwo i domalował na piersi króla konfederacki ryngraf, by podkreślić miłość króla do wizerunku Jasnogórskie Królowej Polski, Muzeum Narodowe w Warszawie
2. Hełm i zbroja Jana III Sobieskiego (kompilowana z elementów zbroi karacenowej i kirysu kirasjerskiego) z datą 1674, ze zbiorów Zamku Królewskiego w Warszawie, fot. wg Zbigniewa Bocheński, Karaceny polskie XVII i XVIII w., „Broń i Barwa” 1938, s. 111, il. 3. Na początku XX w. zbroję nabył ze zbiorów Zamku Królewskiego w Warszawie Stanisław Kostka Zamoyski. Stała się ona ozdobą Biblioteki i Galerii Muzealnej Ordynacji Zamojskiej w Warszawie. W 1939 zbroja spłonęła wraz ze wszystkimi zbiorami Ordynacji Zamoyskich po niemieckim bombardowaniu. To, co leżało pod gruzami, do końca zniszczało w kolejnym pożarze podczas powstania warszawskiego 1944 roku. Z pięknej kolekcji pozostało niewiele. Już po wojnie odkopano z ruin Pałacu Błękitnego kilka przerdzewiałych i przepalonych, nie nadających się do konserwacji części stalowych zbroi i broni białej.


Ryngraf

Ryngraf XVII-wieczny z wizerunkiem Matki Boskiej Czestochowskiej, według tradycji należący do Stefana Ankieicza herbu Abdank uczestnika Odsieczy Wiedeńskiej. Obok por. Władysław Józef Ankiewicz zmarły w 2000 r. z ryngrafem przodka.


Ryngraf

Półpancerzyk-ryngraf z XVIII wieku wizerunkiem husarskiej Mat. Bos. Niep. Poczętej – awers. Pochodził ze zbiorów w Nieświeżu, później Ermitażu w Petersburgu, w 1928 rewindykowany ze Związku Radzieckiego, Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie.


Ryngraf

1. Półpancerzyk — ryngraf z 1771 roku wykonany przez ludowego płatnerza-kowala, lustrzane odbicie wizerunku częstochowskiego, Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie
2. Półpancerzyk — ryngraf wykonany na pamiątkę powstania styczniowego 2 poł. XIXw., Zbiory Akademii Polonijnej w Częstochowie


Ryngraf

W II połowie XVIII wieku ryngraf staje się także wyraźnym nośnikiem i symbolem polskiej idei narodowej, staje się typową dla polskiego dworku patriotyczną ozdobą ściany nawiązując do tradycji popularnych XVII i XVIII wieku niewielkich rozmiarów religijnych kaplerzy. Wśród ryngrafów XVIII-wiecznych dominują głównie tzw. obojczykowe, na których umieszczano głównie znaki heraldyczne, władcy bądź państwa. Na saskich ryngrafach z początku wieku XVIII pojawia się także krzyż Orderu Orła Białego zatwierdzonego przez Augusta II Sasa. Ciekawy jest ryngraf husarski z krzyżem kawalerskim z dewizą orderu – PRO FIDE REGE ET LEGE.     1. Ryngraf husarski stalowy z typową obwódką mosiężną wyciętą w tzw. zęby, na środku krzyż kawalerski na gwieździe z dewizą Orderu Orła Białego. Ryngraf z kolekcji Feliksa Ścibałły z Krakowa.

2. Ryngraf oficera piechoty koronnej z pierwszej połowy XVIII wieku wykonany z blachy mosiężnej, pozłacany. Do górnych krawędzi zamocowane przy pomocy dwóch nitów uszka, które służyły do zaczepienia łańcuszka lub taśmy do noszenia na szyi. Na piersi orła nałożony herb Saksonii o dwudzielnym polu. Nad herbem korona. Orzeł przymocowany do ryngrafu za pomocą czterech nitów. Bardzo możliwe, że tego typu ryngrafy były w użyciu przez gwardię pieszą koronną.


Ryngraf

1. Ryngraf oficera piechoty Wielkiego Księstwa Litewskiego z pierwszej połowy XVIII wieku wykonany z blachy brązowej, posrebrzanej. Do górnych krawędzi zamocowane przy pomocy dwóch nitów uszka, które służyły do zaczepienia łańcuszka lub taśmy do noszenia na szyi. Na środku nałożony kartusz herbowy z armaturą przymocowany do ryngrafu za pomocą trzech nitów. W środku kartuszu na karmazynowym aksamicie umieszczono herb Wielkiego Księstwa Litewskiego - Pogoń - wykonany z posrebrzanego brązu. Armatura z okrągłym wycięciem w środku na herb. W górnej części umieszczona korona zamknięta. Bardzo możliwe, że tego typu ryngrafy były w użyciu przez gwardię pieszą litewską.
2. Ryngraf oficerski z okresu saskiego z monogramem królewskim AR, po bokach pod koroną tarcza herbowa Korony i Litwy, po prawej tarcza z herbem saskim. Ryngraf mosiężny, złocony.



Ryngraf

Ryngrafy oficerskie z herbem Rzeczypospolitej, herbem królewskim lub monogramem królewskim noszono do 1789 roku kiedy zostały skasowane w wojsku polskim. Przykład ryngrafu współczesnego, gdzie wzorem była spinka do czapki wojskowej z monogramem królewskim SAR, Muzeum Narodowe w Krakowie.



Ryngraf

Ryngraf husarski z XVIII w. z przepięknie repusowanym na blasze miedzianej z wizerunkiem Matki Boskiej Czestochowskiej spoczywającej na półksiężycu, po bokach adorowanej przez anioły. Pod wizerunkiem Marii wykonany z brązu krzyż kawalerski z dewizą orderu Orła Białego. Ryngraf należał do Jana Nowaka-Jeziorańskiego legendarnego kuriera z okresu okupacji, a następnie wieloletniego dyrektora Rozgłośni Polskiego Radia Wolna Europa. Ryngraf obecnie jest w posiadaniu rodziny Jeziorańskich.



Ryngraf

Najbardziej jednak znane i wywołujące największe wzruszenie w sercach Polaków są ryngrafy pancerzykowe z okresu Konfederacji Barskiej - lata 1768-72, na których zawsze lub prawie zawsze umieszczano wizerunki Matki Boskiej Częstochowskiej. Konfederacja była nie tylko zrywem w obronie suwerenności (także złotej wolności szlacheckiej), ale także w obronie religii katolickiej. Ikoną konfederatów stał się wizerunek Matki Boskiej Częstochowskiej, umieszczany wśród bogatych panopliów na tarczy ryngrafu, a obrona Jasnej Góry stała się symbolem zrywu szlacheckiego. W zbiorach Muzeum Narodowego w Krakowie znajduje się jedyny zachowany mundur konfederacki Romualda Lisickiego z ryngrafem mosiężnym, na którym widnieje wizerunek Matki Boskiej Częstochowskiej w ogromnej stylizowanej koronie.



Ryngraf

1. Ryngrafy konfederackie mosiężne, złocone, pochodzące najprawdopodobniej z jednego warsztatu, o czym świadczy wykonanie i stylistyka. – zbiory jasnogórskie, Muzeum Historyczne Miasta Krakowa.
2. Ryngraf konfederacki na rewersie olejnie malowany krucyfiks a po bokach Jezusa, św. Michał Archanioł – patron rycerzy oraz papieżem Urbanem VIII, Muzeum Narodowe w Krakowie.



Ryngraf

Ryngraf konfederacki ze zbiorów gen. Jana Henryka Dąbrowskiego. Ryngraf został umieszczony na karcie pocztowej wydanej przez Muzeum Wojska Polskiego  z okazji otwarcia w 2001 roku wystawy: „I podaje wiek wiekowi…”



Ryngraf

Na zamieszczonym slajdzie mamy dwa najpiękniejsze ryngrafy pancerzykowe z okresu konfederacji barskiej. Ich wykonanie i dbałość o detale świadczą, że wyszły spod ręki wysokiej klasy artystów.
1. Ryngraf konfederacki z wizerunkiem Matki Boskiej Częstochowskiej z przepięknie rytowaną koroną oraz panoplium rycerskim. Pod wizerunkiem Marii krzyż kawalerski w otoczeniu werbli i kotłów wojskowych. Blacha miedziana złocona, Muzeum Wojska Polskiego.
2. Ryngraf w kształcie wypukłej tarczy o falistym obrysie. Na złoconym awersie znajduje się bogata dekoracja rytowana i malowana. Pośrodku, w prostokątnej ramce widnieje wizerunek Matki Boskiej Częstochowskiej, pod którym znajduje się napis: „SVB. TVVM PRESIDIVM” (z łac. „Pod Twoją obronę”). Po bokach i u góry gęsty ornament wstęgowo-roślinny z medalionami, w których ukazane są popiersia dwunastu Apostołów i przedstawienie Trójcy Świętej. Poniżej wizerunku Matki Boskiej rytowany panoplion (kompozycja złożona z broni) z krzyżem kawalerskim pośrodku i napisem: „IN HOC SIGNO WINCES [sic]” (z łac. „W tym znaku zwyciężysz”). Na rewersie malowane wyobrażenie Chrystusa niosącego krzyż w otoczeniu żołnierzy i płaczących niewiast. W 1935 roku przekazany przez Olgę Mochnacką ze Lwowa do zbiorów Zamek Królewski na Wawelu.



Ryngraf

1. Prezentowany powyżej ryngraf należał do oficera kompanii woltyżerskiej - na co wskazuje strzelecka trąbka - Legii Północnej. Ta formacja złożona z cudzoziemców powstała jesienią 1806 roku z jeńców pruskich, głównie Polaków. Po niecałym roku został włączona w skład armii Księstwa Warszawskiego. Ponieważ formowana była w ramach armii francuskiej otrzymała mundury i organizację tej armii. Stąd też na ryngrafie występuje cesarski orzeł, Muzeum Wojska Polskiego.

2. Ryngraf oficera wyższego piechoty z lat 1810-1814, Muzeum Narodowe w Krakowie.

3. Ryngraf oficera niższego piechoty z roku 1831, Muzeum Narodowe w Krakowie.



Ryngraf

Ryngraf pamiątkowy popowstańczy 1830–1863 z pieczęcią rządu powstańczego 1863 roku.



Ryngraf

Prezentowany ryngraf, zdobiony wizerunkiem Matki Boskiej Ostrobramskiej, ofiarowany został Józefowi Piłsudskiemu na imieniny w 1916 r. Na odwrotnej stronie wygrawerowano napis: „Komendantowi Józefowi Piłsudskiemu/Oficerowie Jego sztabu/dnia 19 marca 1916”. Był to bez wątpienia prezent wysokiej klasy, w okresie międzywojennym produkowano jednak też masowo niedrogie ryngrafy patriotyczno-religijne, które stały się częstą ozdobą wielu polskich domów (np. jako pamiątka z pielgrzymki).



Ryngraf

W dwudziestoleciu międzywojennym jedną z najbardziej uznanych pracowni metaloplastycznych i grawerskich był zakład braci Łopieńskich w Warszawie. W 1920 roku Grzegorz Łopieński według własnego projektu wykonał ryngraf dla syna Tadeusza wyruszającemu na front. Wizerunek Matki Boskiej wykonała Jadwiga Łopieńska – matka. Tadeusz Łopieński był ostatnim z braci słynnej Pracowni Sztuki Dekoracyjnej i Braci Łopieńskich, zmarł w 1982 roku.



Ryngraf

Kontynuacją tradycji patriotyczno-narodowej były ryngrafy pamiątkowe z okresu II Rzeczypospolitej. Nie ujęte żadnymi przepisami normującymi ich wygląd i okolicznościami wręczenia, stały się formą koleżeńskiego uznania, często honorową i unikatową pamiątką. W okresie międzywojennym w Wojsku Polskim obecna była tradycja wręczania ryngrafów, jako formy pamiątki promocji oficerskiej, okolicznościowego podarunku lub pamiątki ze służby wojskowej i ta tradycja przetrwała do czasów nam współczesnych.
1. Ryngraf 14 Pułku Ułanów Jazłowieckich ofiarowany Marszałkowi Józefowi Piłsudskiemu w dniu imienin 19 marca 1935 r – dwa miesiące przed śmiercią.
2. Ryngraf pamiątkowy ofiarowany szwoleżerom rokitniańskim przez 9. Pułku Ułanów Małopolskich z odznaką pułku. Ryngraf wykonany z blachy srebrnej. Nad odznaką umieszczony okolicznościowy napis: "PUŁK UŁANÓW MAŁOPOLSKICH SZWOLEŻEROM ROKITNIAŃSKIM NA PAMIĄTKĘ POCHODZENIA ZE WSPÓLNEGO PNIA I BRATERSTWA BRONI" na wysokości poziomych ramion krzyża daty: "1914" "1918" pod odznaką data dzienna "13/VI". Na odwrocie ryngrafu punca grawera: "WB" oraz napis: "W.Buszek Lwów" Ryngraf został wręczony 2. Pułkowi Szwoleżerów Rokitniańskich w Stargardzie Gdańskim 13 czerwca 1939 roku podczas obchodów święta pułkowego połączonego z 25-leciem powstania pułku przez dowódcę 9. Pułku Ułanów Małopolskich ppłk. dypl. Klemensa Rudnickiego. Oba pułki wywodziły się z  2. Pułku Ułanów Legionów Polskich. W wojnie polsko-bolszewickiej wspólnie wchodziły w skład 1. Dywizji Jazdy - walcząc ramię w ramię między innymi w największej bitwie kawaleryjskiej XX. wieku pod Komarowem 31 sierpnia 1920 roku z Konarmią Siemiona Budionnego.



Ryngraf

W czasie II wojny ryngraf pojawia się na ziemiach okupowanej polski . Używany był przez niemiecką żandarmerię polową, nawiązując do tradycji jeszcze z okresy I wojny.



Ryngraf

Ryngrafy z grobów katyńskich.



Ryngraf

Ryngrafy pamiątkowe 2 Korpusu Polskiego na Zachodzie:
1. Ryngraf z brązu 3 Dywizji Strzelców Karpackich.
2. Ryngraf złożony w bazylice Grobu Bożego w Jerozolimie 7 stycznia 1944 roku przez żołnierzy 2 Korpusu. Na bordiurze stylizowane skrzydła husarskie i napis: TY CO W JASNEJ ŚWIECISZ GÓRZE PROWADŹ NAS SZCZĘŚLIWIE DO POLSKI, ARMIA POLSKA NA WSCHODZIE 1944. Uroczystości przewodził gen. Władysław Anders.
3. Ryngraf pamiątkowy 2 Korpusu rozpowszechniany w różnych wersjach wśród żołnierzy polskich na zachodzie. Na bordiurze stylizowane skrzydła husarskie i napis: Z ZIEMI ŚWIĘTEJ DO POLSKI, TAK NAS POWRÓCISZ CUDEM NA OJCZYZNY ŁONO.



Ryngraf

Ryngrafy pamiątkowe:

1. Ryngraf zgrupowania Chrobry II.

2. Ryngraf pułkownika pilota Zdzisława Krasnodębskiego pierwszego dowódcy Dywizjonu 303.



Ryngraf

Ryngraf wykonany na przedwojennej dziesięciozłotówce przez Mieczysława Jędruszczaka ps. „Jastrząb” przedwojennego mistrza grawerskiego, zastępcy komendanta III Rejonu Włodawa AK, wywiezionego na Sybir w latach 1946-47. Ryngraf na awersie monety autor wykonał w 1947 r. na Uralu za pomocą jednego dłuta wykonanego ze stalowej sprężyny.



Ryngraf

Ryngrafy Narodowych Sił Zbrojnych:

1. Współcześnie wykonany ryngraf pamiątkowy.

2. Ryngraf mosiężny na trumnie majora Zygmunta Szendzielarza ps. "Łupaszka" po 65 latach pochowanego z wojskowymi honorami 24 kwietnia 2016 r. na warszawskich Powązkach. Zygmunt Szendzielarz ps. Łupaszka był majorem kawalerii Wojska Polskiego, uczestniczył m.in. w kampanii wrześniowej. W późniejszych latach został dowódcą 5 Wileńskiej Brygady Armii Krajowej. Po zakończeniu wojny walczył z funkcjonariuszami Urzędu Bezpieczeństwa i NKWD. 2 listopada 1950 roku został skazany na karę śmierci, którą wykonano 8 lutego 1951 roku w więzieniu na Mokotowie.

3. Ryngraf Żołnierza Wyklętego ps. „Zryw” zamordowanego przez UB. „Zryw” był żołnierzem oddziału sież. Mieczysława DZIEMIESZKIEWICZA ps. „Rój”. Na rewersie data 1945 oraz błaganie MARIO NAJŚW. BROŃ MNIE.



Ryngraf

Kardynał Franciszek Macharski (1927-2016). Arcybiskup i metropolita krakowski w latach 1979–2005. Ryngraf jasnogórski, który otrzymał od rodziców w dniu Pierwszej Komunii Świętej w 1936 roku.



Ryngraf

Ryngraf z Częstochowy dla policjantów z Węgier. "Za obronę przed islamem". Ryngraf autorstwa częstochowskiego plastyka Jerzego Zimnego zrobiony jest z blachy z 1905 r., która pozostała po pożarze wieży i części bazyliki jasnogórskiego klasztoru. Ojcowie paulini z Jasnej Góry, choć blachę udostępnili, oficjalnie nie przyłączyli się do inicjatywy, uznając, że to prywatna sprawa. Emerytowany policjant Jacek Wrona, przedsiębiorca oraz plastyk z Częstochowy postanowili podziękować węgierskim policjantom za zatrzymanie na granicy z Serbią fali islamskich imigrantów. Przygotowali ryngraf z wizerunkiem Matki Boskiej Częstochowskiej wykonany z ponad stuletniego kawałka blachy z Jasnej Góry.